Veranderingen in uw dagelijks leven
Het kan zijn dat u door lichamelijke beperkingen op een gegeven moment moet stoppen met werken. Ook als u geen betaalde baan hebt, zullen uw activiteiten veranderen. Hierdoor gaat uw dagelijks leven er anders uitzien en sommige plannen kunt u niet meer uitvoeren.
Op een gegeven moment zult u misschien afscheid moeten nemen van een aantal hobby’s en andere bezigheden. Dat is niet altijd gemakkelijk. Maar daarnaast is het mogelijk dat u waardvolle momenten ervaart, omdat u meer en meer met de dag leeft en deze mogelijk intenser beleeft.

Regie
Door uw ziekte kunt u het gevoel krijgen dat u niet meer uw ‘eigen leven’ kunt leiden. U kunt moe zijn, pijn hebben en wellicht steeds meer tijd in bed doorbrengen. Dit kan een gevoel van machteloosheid en afhankelijkheid geven. Vaak zult u in deze periode veel verschillende mensen aan uw bed zien die betrokken zijn bij uw verzorging. Verlies van privacy kan dan
een rol spelen. Bedenk daarom dat deze mensen er voor u zijn en dat u bepaalt hoe u het hebben wilt.

Een levensboek
Veel mensen vinden het prettig om in deze fase te werken aan een levensboek waarin ze belangrijke gebeurtenissen in hun leven een plek geven. Dat kan door over deze gebeurtenissen te schrijven, of door foto’s over deze gebeurtenissen in het boek te plakken. Vaak is het een combinatie van dagboekaantekeningen, foto’s en ander materiaal. Er zijn mensen die allerlei spullen uit hun leven verzamelen in een doos. Deze boeken of dozen zijn vaak prettig om aan te werken. Ze kunnen daarnaast voor uw naasten van grote waarde worden. U kunt zelf een schrift maken of een levensboek aanschaffen, er zijn diverse uitvoeringen.

Wensenboekje
Om u te helpen wat u belangrijk vindt in uw leven, kunt u een wensenboekje invullen. Zo kunt u uw gevoelens en gedachten ordenen. U kunt uw wensen ook in een schriftje noteren. Probeer uw wensen met uw naasten te bespreken, zodat zij op de hoogte zijn van wat u wilt.
Een wensenboekje kunt u bestellen bij Stichting STEM, telefoon: 018 250 55 34, e-mail: info@stichtingstem.info. U kunt hier de printversie downloaden.

Suggesties

• Weeg af wat u nog belangrijk vindt om te doen. Wanneer u het moeilijk vindt om dit voor uzelf duidelijk te krijgen, kunt u hierover praten met uw hulpverlener.
• Zoek prettige bezigheden die minder inspanning vergen. Misschien kunt u bij inloophuizen ideeën opdoen. Ook kunt u een beroep doen op een activiteitenbegeleider, een ergotherapeut of een vrijwilliger voor extra (praktische) ondersteuning om uw hobby of bezigheden toch uit te kunnen voeren.
• Breng zaken op orde. Het kan rust geven als u weet dat bepaalde zaken goed geregeld zijn en dat ze verlopen op de manier zoals u dat wilt. Als u wacht tot in de laatste fase van uw ziekte, bent u wellicht te zwak om u bezig te houden met praktische zaken, zoals een testament of uw uitvaart. U kunt daarvoor contact opnemen met uw uitvaartverzekering of uw notaris. Meer informatie vindt u bij Zaken op orde brengen.