Palliatieve zorg is de zorg voor mensen in de laatste fase van hun leven. Deze zorg wordt ook wel terminale zorg of stervensbegeleiding genoemd, maar is veel breder. Genezen is niet meer mogelijk. De zorg of behandeling richt zich op een zo hoog mogelijke kwaliteit van leven. Er is aandacht voor:

• lichamelijke klachten zoals pijn of benauwdheid,
• gevoelens van angst, verdriet en verwerking van de ziekte,
• vragen rondom leven en dood,
• zorg voor de naasten,
• allerlei praktische zaken.

De formele definitie van de Wereld Gezondheids Organisatie (WHO) luidt:

Palliatieve zorg is een benadering die de kwaliteit van leven van patiënten en naasten verbetert op het moment dat zij geconfronteerd worden met problemen die voortkomen uit een levensbedreigende ziekte.Palliatieve zorg voorziet in het voorkomen en het verlichten van lijden door het vroegtijdig herkennen, het op de juiste wijze inschatten en behandelen van pijn en andere lichamelijke, psychosociale en/of spirituele problemen

Palliatieve zorg:

• Bevestigt het leven en beschouwt het sterven als een normaal proces
• Heeft niet de intentie om het sterven te verhaasten, noch om het uit te stellen
• Voorziet in verlichting van pijn en andere belastende symptomen
• Biedt ondersteuning om patiënten te helpen zo actief mogelijk te leven tot aan het sterven
• Biedt ondersteuning aan familie en naasten bij het omgaan met de situatie gedurende het sterfbed en in de periode van rouw na het overlijden
• Maakt gebruik van een multidisciplinair team om aan de behoeften van de patiënt en diens naasten tegemoet te komen
• Plaatst de kwaliteit van leven op de voorgrond en kan een positieve invloed hebben op het verloop van de ziekte
• Is in een vroegtijdig stadium van de ziekte toe te passen, in combinatie met andere therapieën die bedoeld zijn om het leven te verlengen, zoals chemotherapie of radiotherapie en sluit die onderzoeken in die nodig zijn om belastende klinische complicaties beter te kunnen begrijpen en te beheersen

Palliatieve zorg is bedoeld voor mensen die een aandoening hebben die niet meer genezen kan en hun naasten. Iemand kan jaren lijden aan een ziekte die niet meer te genezen is. De palliatieve zorg bestaat uit goede symptoombestrijding en goede begeleiding op psycho-sociaal en spiritueel gebied.

Het netwerk richt zich op die categorie patiënten die nog maar een korte levensverwachting hebben van ongeveer drie maanden. We spreken dan over palliatief terminale zorg. Deze fase kan aanbreken als stadium van een langdurige chronische ziekte. Ook kan zich dit zeer plotseling voordoen als iemand wordt geconfronteerd met bijvoorbeeld een kwaadaardige aandoening die niet meer te behandelen is.

Er zijn vele organisaties die zich bezig houden met de zorg voor mensen in de laatste levensfase. Onder  "Zorg kiezen" vindt u alle organisaties in deze regio. Via de rechterkant van de pagina kunt u doorlinken naar "Stroomdiagrammen : Routes palliatief terminale zorg en aanmeldingsprocedures hospicevoorzieningen."

Instellingen en organisaties die samenwerken in het netwerk zijn:

ziekenhuis Sint Jansdal, regionale verpleeg-en verzorgingshuizen, thuiszorgorganisaties, vrijwilligersorganisaties, hospicevoorzieningen, huisartsen.

Het bestuur van de Stichting Palliatieve Zorg Veluwe heeft het netwerk onder haar hoede.

Het netwerk bestaat vanaf oktober 2003. Bestuurlijk valt het netwerk onder de Stichting Palliatieve Zorg Veluwe. Daaronder bestaat er een regionale netwerkgroep waarin vertegenwoordigers van verschillende instellingen met regelmaat bij elkaar komen om het beleid uit te stippelen. Zaken die de afgelopen jaren gerealiseerd zijn:

• Oprichting van het Palliatief consultteam
• Beschikbaar stellen van een palliatieve kit  voor noodsituaties tijdens avond-nacht-en weekenddiensten
• Inzichtelijk maken van de verschillende routes van de palliatief terminale patiënt
• Project preventieve huisbezoeken
• Organiseren van conferenties, lezingen, scholingen.

Het Transmuraal Overleg Palliatieve zorg is een bijeenkomst van medewerkers die met de dagelijkse praktijk te maken hebben, uit alle werkvelden die palliatieve zorg leveren. UItwisseling van kennis en ervaring is een belangrijk item binnen het netwerk. Uit dit overleg zijn al verschillende samenwerkingsverbanden ontstaan.

Een volgende stap in de ontwikkeling is het inventariseren en verbeteren van de verschillende overdrachtsvormen tussen de instellingen en organisaties. Vanuit de praktijk zijn hier veel klachten over; de overdrachten zijn niet duidelijk of niet compleet, wat voor de nodige misverstanden kan zorgen, zowel voor de hulpverleners als voor de patiënt en zijn naasten.

Het netwerk wordt ondersteund door de afdeling Palliatieve Zorg van het Integraal Kankercentrum Oost. Deze afdeling is altijd bereikbaar voor advies en ondersteunt het netwerk soms financieel. In samenwerking met het IKO is er een uitgebreide patiëntenfolder tot stand gekomen. U kunt deze folder bestellen bij de netwerkcoördinator: Ellen Kanters, 0341-274935 of via mail:e.kanters@willemholtrophospice.nl

Voor meer informatie over het IKO en andere integrale kankercentra: www.ikcnet.nl

Veel mensen willen graag thuis in hun eigen omgeving sterven. De behoefte aan hulp en ondersteuning kan toenemen. Dan kunt u een beroep doen op verschillende hulp-/zorgverleners en organisaties: huisarts, thuiszorg, fysiotherapeut, psychosociale zorg, maatschappelijk werk, vrijwilligers palliatieve terminale zorg, steunpunt mantelzorg, vrijwillige thuishulp, buddyzorg, apotheek, enz.

Als de zorg thuis te zwaar wordt of te veel problemen geeft, kan opvang, verpleging en begeleiding in een instelling plaats vinden. Er zijn verschillende soorten voorzieningen, zoals bijna-thuis-huizen, zelfstandige hospicevoorzieningen en hospicevoorzieningen in het verzorgingshuis en het verpleeghuis

Vilans heeft een keuzewijzer voor patiënt en naaste gemaakt: 'Kiezen voor zorg in de laatste fase'. Hierin kunt u zoeken naar de meest voorkomende personen en instanties.

• Vilans- hulp- en dienstverleners 

Daarnaast is er een patiëntenbrochure waarin u allerlei informatie vindt over de mogelijkheden specifiek in de regio. U kunt deze brochure kosteloos bestellen bij de netwerkcoördinator e.kanters@willemholtrophospice.nl, 0341-274935.

In de database Zorg kiezen vindt u actuele informatie over de zorgmogelijkheden in deze regio.

Vilans heeft een keuzewijzer voor patiënt en naaste gemaakt met de titel ‘Kiezen voor zorg in de laatste fase’. Hierin vindt u informatie over:

• Problemen op het gebied van lichaam en geest.
• Problemen in het dagelijks leven.
• Veranderingen in relaties en contacten.
• Vragen rondom leven en dood.

Zie: Vilans- Probleem- en zorggebieden.

Er is een regiogebonden informatiebrochure verkrijgbaar bij het netwerk.

Palliatieve terminale zorg kan in verschillende situaties plaatsvinden. Iedere situatie kent een eigen financierings- en vergoedingensysteem. Vilans heeft een keuzewijzer voor patiënt en naaste gemaakt met de titel 'Kiezen voor zorg in de laatste levensfase'. Hierin wordt aandacht besteed aan de wijze van financiering van palliatieve zorg.

• Vilans- Financiering en vergoedingen

Voor het aanvragen van zorg die vergoed wordt vanuit de AWBZ heeft u een indicatie nodig van het CIZ (Centrum Indicatiestelling Zorg, voorheen het RIO). Het gaat om indicaties voor verzorging, verpleging, behandeling, begeleiding en verblijf. Een medewerker van het CIZ neemt contact met u op en stelt vast voor welke zorg u in aanmerking komt en hoeveel en hoelang u deze zorg kunt ontvangen.

U kunt als patiënt of familie zelf contact opnemen met het CIZ. U kunt hierover ook altijd overleggen met uw huisarts. Als u in het ziekenhuis ligt zal een medewerker van het ziekenhuis met u bespreken welke zorg u nodig heeft en de indicatie regelen.

In de stroomdiagrammen (Via Links op het rechtergedeelte van de HOME-pagina) vindt u hier relevante informatie over.

• Site van het CIZ (Centrum Indicatiestelling Zorg)

De meeste mensen brengen hun laatste levensfase thuis door. Zij kunnen daarbij ondersteund worden door:

• partner, familie en/of vrienden
• hulpverleners uit de eerste lijn, zoals de huisarts, wijkverpleegkundige, fysiotherapeut, psycholoog, huishoudelijke hulp, etc.
• vrijwilligers.

Organisaties die zich bezig houden met vrijwillige zorg zijn bijvoorbeeld: kerken, vrijwilligers palliatieve terminale zorg en Humanitas.

Andere dienstverlenende organisaties die ingezet kunnen worden zijn bijvoorbeeld: tafeltje-dekje, of cateringbedrijf, boodschappenservice en kapper aan huis.

Ook als er gedurende het ziekteproces sprake is van gebruik van medisch-technische apparatuur zoals een pijnpompje of een infuus e.d. is het mogelijk om thuis te blijven. De verpleegkundigen van het Specialistisch team van Icare helpen u hierbij. De huisarts kan een beroep doen op het Palliatief Consultteam. Dit is een team van gespecialiseerde artsen en verpleegkundigen die kunnen adviseren bij problemen in de thuissituatie.

Als het mogelijk is, bepaalt de patiënt waar hij palliatieve zorg krijgt. De meeste mensen willen thuis zorg ontvangen en thuis sterven. Alternatieven zijn een bijna-thuis-huis, hospice, of een unit in een verzorgingshuis, verpleeghuis of ziekenhuis.

Vilans heeft een keuzewijzer voor patiënt en naaste gemaakt met de titel 'Kiezen voor zorg in de laatste fase'. 

• Vilans- Waar vindt palliatieve zorg plaats? 

In de database Zorg kiezen vindt u actuele informatie over de zorgmogelijkheden in de regio.

Een steunpunt mantelzorg geeft informatie en biedt daarnaast praktische en emotionele steun. Bij het steunpunt kunt u terecht voor:

• Informatie over:de praktische gevolgen van de ziekte voor patiënt en naasten
• Advies over tiltechnieken of hulpmiddelen zoals tilliften, rollakens en alarmeringssystemen
• Informatie over hulp van vrijwilligers
• Financiële aspecten
• Lotgenotengroepen of gespreksgroepen.

In de database Zorg kiezen vindt u adressen van steunpunten mantelzorg in de regio Noordwest Veluwe.

Als aanvulling op de zorg door professionele zorgverleners kunnen vrijwilligers zorg verlenen. Voor patiënt en naasten kan de vrijwilliger veel betekenen. Dankzij de vrijwilliger kan de naaste bijvoorbeeld even tijd voor zichzelf vrij maken.
Organisaties die zich bezig houden met vrijwillige zorg zijn bijvoorbeeld: kerken, VPTZ-organisaties (vrijwilligers palliatieve terminale zorg), het Rode Kruis en Humanitas.
Vrijwilligers kunnen zieken bezoeken, 'oppassen', `s nachts waken of boodschappen doen. Ook kunnen zij emotionele ondersteuning bieden en zoeken naar oplossingen voor problemen die men ervaart. Vrijwilligers palliatieve terminale zorg zijn speciaal opgeleid om mensen in de laatste levensfase en hun naasten te ondersteunen.

Door het vroegtijdig inschakelen van vrijwilligers kan voorkomen worden dat partners, kinderen of andere naasten die de zorg geheel of gedeeltelijk op zich nemen, opbranden. Het is erg belangrijk om als mantelzorger ook goed voor uzelf te zorgen. Dat is onder andere mogelijk door gebruik te maken van de hulp van vrijwilligers.

Het palliatief consultteam bestaat uit artsen en verpleegkundigen die zich gespecialiseerd hebben in palliatieve zorg. Aan dit team zijn bovendien diverse andere specialisten verbonden. Het consultteam adviseert zorgverleners op hun verzoek over palliatieve zorg.

Het palliatief consultteam Noordwest Veluwe is van maandag tot en met vrijdag van 09.00 uur tot 17.00 uur te bereiken onder nummer:

0341-438995

`s Avonds en in het weekend is er de mogelijkheid terug te vallen op de Regionale Avond-nacht-weekenddienst Palliatieve Consultatie.

0900-0400304