• Een Marokkaanse patiënt weigert pijnbestrijding. Waarom wil hij zich niet laten helpen?
• Ik kom bij een Surinaamse mevrouw. Ze heeft lieve kinderen die fantastisch voor haar zorgen. Maar toch wil zij per se niet thuis blijven om e sterven. Wat beweegt haar?
• De familie van een terminale Chinese bewoner blijft hem maar allerlei hapjes aanbieden, terwijl ze zien dat hij niet meer kan eten. Waarom doen ze dat? Wat kan ik doen?
  

Steeds vaker hebben professionals en vrijwilligers in de palliatieve zorg te maken met situaties als deze. Steeds meer cliënten zijn van elders afkomstig en hebben wellicht andere wensen ten aanzien van de laatste levensfase. ‘Wellicht’, want iedereen wil graag zijn leven afronden in een veilige, herkenbare omgeving, bijgestaan door naasten en mensen die zijn behoeften kennen. In die zin betekent zorg op maat bij allochtonen hetzelfde als bij mensen die wel hier in de regio zijn geboren.

De groeiende diversiteit vormt een uitdaging voor de palliatieve sector. Medewerkers worden gedreven door een sterke betrokkenheid en wens om goede en passende zorg te bieden. Maar in het contact met allochtone cliënten maakt deze grote behoefte het contact soms nodeloos ingewikkeld. Wat kan je rol zijn, als de familie zo nadrukkelijk aanwezig is?

Training rouw in andere culturen
Sinds tien jaar verzorg ik trainingen over het levenseinde, afscheid en rouw in verschillende culturen en religies. Er is grote belangstelling voor. Men heeft behoefte aan concrete handvatten. Vrijwel altijd vragen deelnemers naar een lijst met tips ‘Hoe om te gaan met de allochtone patiënt’. Nu krijgt men bij de afsluiting wel een handreiking, maar dat kan niet meer zijn dan een hulpmiddel. Voor een goede interculturele hulpverlening is een open houding, nieuwsgierigheid en bereidheid om te leren de eerste vereiste. Dat geldt trouwens omgekeerd ook voor allochtone medewerkers!
Als professional of vrijwilliger hoef je heus niet alles te weten over de gebruiken in al die verschillende religies en culturen, waar je in het werk mee te maken krijgt. Gelukkig: je kunt de patiënt of cliënt en zijn familie ook gewoon vragen naar hun wensen rond het levenseinde. Een zekere basiskennis bij de individuele medewerker en binnen de organisatie is daarbij wel handig. Dan wéét je dat er wat te vragen valt.

De toenemende kleur in het werk roept vragen op, maar biedt ook veel inspiratie om eigen uitgangspunten opnieuw te bekijken. Eigenlijk is het een ‘wereldreis in eigen huis’. Met alle avontuur en nieuwigheid van dien. Niet alle risico’s zijn van tevoren uit te sluiten. Je zult onderweg regelmatig de weg moeten vragen.
Een goed advies is daarom: Stop je koffer niet te vol, dan kan er nog iets bij!

Yvonne Heygele,
Focuscultura
Rijndal 58
2904 DD Capelle aan den IJssel
Telefoon: 010 284 09 66 / 06 133 54 327
E-mail: info@focuscultura.nl

 Fotografie Tom Pilzecker