Veranderingen in uw dagelijks leven

Werk en hobby’s
Het kan zijn dat u door lichamelijke beperkingen op een gegeven moment moet stoppen met werken. Ook als u geen betaalde baan hebt, zullen uw activiteiten veranderen. Hierdoor gaat uw dagelijks leven er anders uitzien en sommige plannen kunt u niet meer uitvoeren. Op een gegeven moment zult u afscheid moeten nemen van een aantal hobby’s en andere bezigheden. Dat is niet altijd gemakkelijk. Maar toch zullen er ook waardevolle momenten zijn omdat u meer en meer met de dag leeft en de dingen mogelijk intenser beleeft.

Suggesties
> Weeg af wat u nog belangrijk vindt om juist nu te doen in deze levensfase. Wanneer u het moeilijk vindt om dit voor uzelf duidelijk te krijgen, kunt u hierover praten met uw huisarts of met een psychosociale hulpverlener.

> Zoek prettige bezigheden die minder inspanning vergen. Misschien kunt u bij inloophuizen ideeën opdoen (zie hoofdstuk 13 voor adressen). Ook kunt u een beroep doen op een activiteitenbegeleider, een ergotherapeut of een vrijwilliger voor extra (praktische) ondersteuning om uw hobby of bezigheden toch uit te kunnen voeren.

Regie
Door uw ziekte kan het ‘leven van uw eigen leven’ steeds meer in het gedrang komen. U kunt moe zijn, pijn hebben en wellicht steeds meer tijd in bed doorbrengen. Dit kan een gevoel van machteloosheid en afhankelijkheid geven. Vaak zult u in deze periode veel verschillende mensen aan uw bed zien die betrokken zijn bij uw verzorging. Verlies van privacy kan dan ook een rol spelen. Het mag voor zich spreken, maar het is soms goed te bedenken, dat al die mensen er voor u zijn en niet andersom. Dat betekent dat u bepaalt hoe u het wilt hebben.

Suggesties
> Breng zaken op orde. Het kan rust geven als u weet dat bepaalde zaken goed geregeld zijn en dat ze verlopen op de manier zoals u dat wilt. Als u wacht tot in de laatste fase van uw ziekte, bent u wellicht te zwak om u bezig te houden met praktische zaken zoals een testament, schenkingen, laatste wilsbeschikking en uw uitvaart. U kunt daarvoor contact opnemen met uw uitvaartverzekering of uw notaris.

Een levensboek
Veel mensen vinden het prettig om in deze fase te werken aan een levensboek waarin ze belangrijke gebeurtenissen in hun leven een plek geven. Dat kan door over deze gebeurtenissen te schrijven of door foto’s over deze gebeurtenissen in het boek te plakken. Vaak is het een combinatie van dagboekaantekeningen, foto’s en ander materiaal. Er zijn ook mensen die allerlei spullen uit hun leven verzamelen in een doos. Deze boeken of dozen zijn vaak prettig om aan te werken. Ze kunnen daarnaast voor uw naasten van grote waarde worden.