Aanvullende zorg
Aanvullende zorg kan een ondersteuning of aanvulling zijn op de behandelingen die gegeven worden in de palliatieve fase. Het gevoel van welbevinden kan door deze zorg worden vergroot. Mogelijkheden van aanvullende zorg zijn onder meer: ontspanningstechnieken, ademhalingsoefeningen, hypnose, massage. Over deze aanvullende zorg kunt u informatie vragen bij uw (huis)arts of (wijk)verpleegkundige.

Apotheker
Naast medicijnen zijn vaak ook allerlei materialen nodig, bijvoorbeeld verbandmiddelen, incontinentiemateriaal en dergelijke. Deze materialen kunt u krijgen via de apotheek. De apotheek is de plaats waar u deskundig en persoonlijk advies kunt krijgen over het gebruik van uw geneesmiddelen en materialen. De benodigde materialen en veelal ook de medicatie kunnen op verzoek ook bij u thuis worden bezorgd.

Diëtist
Bij problemen met en vragen over de voeding kan de arts u doorverwijzen naar een diëtist. Dit kan de diëtist zijn van het ziekenhuis, verpleeg- of verzorgingshuis of van de thuiszorgorganisatie. U kunt ook contact opnemen met een diëtist met een vrijgevestigde praktijk. U vindt de adressen in het telefoonboek.

Fysiotherapeut
Uw arts kan u, indien nodig, doorverwijzen naar een fysiotherapeut. De fysiotherapeut adviseert, begeleidt of behandelt bij stoornissen in houding en/of beweging. Maar de fysiotherapeut kan bijvoorbeeld ook helpen bij klachten van benauwdheid. De fysiotherapeut kan op uw verzoek ook bij u thuiskomen.

Geestelijk verzorger
Misschien gaat u door uw ziekte meer nadenken over uw leven; over de zin van wat u meemaakt, over de zin van het bestaan of over de rol van het geloof in uw leven. Als u over dit soort levensvragen met iemand wilt praten, kunt u dit doen met een geestelijk verzorger. De meeste ziekenhuizen hebben geestelijk verzorgers in huis van katholieke of protestantse origine, of kunnen deze inschakelen. Wanneer u graag in contact wilt komen met een andere geestelijk verzorger, bijvoorbeeld een humanistische raadsman of raadsvrouw of een imam, dan kan de arts of de verpleegkundige daarin bemiddelen. Ook wanneer u thuis bent, kunt u gebruikmaken van een geestelijk verzorger. U kunt deze vraag met uw huisarts of de wijkverpleegkundige bespreken. U kunt ook zelf rechtstreeks een beroep doen op uw pastor of geestelijk verzorger bij u in de buurt.

Hulpmiddelen

Het gebruik van hulpmiddelen kan de zorg vergemakkelijken. Voor het zoeken naar het juiste hulpmidel kunt u gebruik maken van de site van Vilans: www.vindeenhulpmiddel.nl

Lotgenotencontact
* Inloophuis Utrecht
Een plek waar mensen met een levensbedreigende ziekte en hun naasten elkaar kunnen ontmoeten. Het biedt een veilige, gastvrije plaats waar u welkom bent voor wat ontspanning, een kop koffie en een praatje met een vrijwilliger of medebezoeker.
Inloophuis Utrecht, Buurthuis de Nieuwe Jutter, Amerhof 66, 3522 TR Utrecht, 030 - 288 31 90.
www.inloophuisutrecht.nl

Lotgenotencontact kunt u ook vinden bij de diverse patiëntenverenigingen.

Maatschappelijk werker
Een maatschappelijk werker kan u ondersteunen bij uw verdriet, zorgen en onzekerheden in deze fase. Daarnaast kunt u bij hen terecht met vragen als: Hoe kom ik aan hulp thuis? Wordt alles vergoed? Welke plannen kan ik nog wel uitvoeren en welke niet? U kunt – wanneer u daar behoefte aan heeft - uw huisarts, uw medisch specialist of de verpleegkundige vragen om u in contact te brengen met een maatschappelijk werker. U kunt ook rechtstreeks contact opnemen met een maatschappelijk werker.

Psycholoog
Het kan zijn dat u zich door uw ziekte angstig, gespannen of somber voelt, last hebt van vermoeidheid en slecht slapen. U vindt het misschien moeilijk bepaalde gedachten, gevoelens en klachten te bespreken met mensen in uw directe omgeving. De psycholoog (van het ziekenhuis of een zogenaamde eerstelijnspsycholoog) kan u helpen om uw gevoelens van angst, pijn en verdriet te begrijpen tegen de achtergrond van hetgeen u is overkomen. Hij kan proberen u te helpen als u vastzit in uw verwerkingsproces. Ook kan het zijn dat ingrijpende gebeurtenissen uit uw verleden juist nu weer een rol gaan spelen in uw denken en voelen. De psycholoog zal in een gesprek of in een serie gesprekken met u proberen te bereiken dat u weer grip krijgt op uw situatie.  Uw huisarts of medisch specialist kan u doorverwijzen naar een psycholoog (of psychotherapeut).

Specifieke psychosociale begeleiding
Er zijn diverse vrijgevestigde therapeuten, die gespecialiseerd zijn in het begeleiden van mensen met kanker en andere ernstige ziekten. Zij geven begeleiding als u bijvoorbeeld veel moeite heeft met de gevolgen van uw ziekte. De integrale kankercentra en de palliatieve consultteams beschikken over adressen van deze therapeuten. Daarnaast zijn er in Nederland therapeutische centra voor patiënten met ernstige ziektes. Met deze centra kunt u een afspraak maken voor één of meerdere gesprekken met een therapeut die gespecialiseerd is in het leren omgaan met een ernstige ziekte.

* Het Helen Dowling Instituut (Utrecht)
Dit is een centrum waar u terecht kunt voor individuele begeleiding of waar u kunt deelnemen aan een groep. Ook samen met uw partner of naasten kunt u gebruikmaken van de begeleiding van het instituut.

* Centrum Amarant
Biedt ondersteuning en begeleiding aan mensen met kanker en hun naasten. De hulp is gericht op psychosociale problemen als gevolg van de ziekte. De hulp van Amarant volgt meestal na een ziekenhuisbehandeling en wordt afgestemd op de behoefte, op wat iemand zelf het liefste zou willen. Amarant werkt vanuit de gedachte dat psychosociale begeleiding een noodzakelijk en logisch onderdeel is van de totale behandeling. Amarant ondersteunt iedereen in het zoeken van een eigen spoor.

Vrijwilligers Palliatieve Terminale Zorg (VPTZ)
Belangrijk te weten is dat Vrijwilligers van de VPTZ u en uw naasten, familie en  vrienden (mantelzorgers) tijd,  aandacht en ondersteuning bieden in de thuissituatie, als belangrijke aanvulling op de ingezette zorg. Zij verrichten geen medische, verpleegkundige of zware huishoudelijke taken. De vrijwilligers zijn dag en nacht inzetbaar en zijn geschoold in de palliatieve zorg. Hun ondersteuning is gratis. Kijk voor meer informatie op de website van VPTZ.

Voor praktische informatie over de verschillende organisaties, kijk op Boeken, films & links.