Palliatieve zorg is de zorg voor mensen in de laatste fase van hun leven, als geen genezing meer mogelijk is. Deze zorg wordt terminale zorg genoemd als de levensverwachting korter is dan drie maanden. Omdat genezen niet meer mogelijk is, richt de zorg of behandeling zich op een zo hoog mogelijke kwaliteit van leven. Er is aandacht voor:

• lichamelijke klachten zoals pijn of benauwdheid,
• gevoelens van angst, verdriet en verwerking van de ziekte,
• vragen rondom leven en dood,
• zorg voor de naasten,
• allerlei praktische zaken.

Het is raadzam eerst te overleggen met uw behandelend arts of huisarts om zicht te krijgen op welke en hoeveel zorg u precies nodig heeft (op de kortere en langere termijn) en hoe die het beste aangevraagd kan worden. Er is een indicatie nodig van het CIZ (Centrum Indicatiestelling Zorg). Na het afgeven van de indicatie door het CIZ kunt u contact opnemen met de zorgverlenende instanties, zoals thuiszorginstellingen, verpleeghuizen. Voor een folder met het overzicht van de mogelijkheden binnen het Netwerk Palliatieve Zorg Westelijke Mijnstreek klik hier. Wellicht kunt u bij het aanvragen van de indicatie hulp ontvangen van de huisarts. Er zijn ook (thuis)zorginstellingen die u hierbij willen ondersteunen.

Een Netwerk Palliatieve Zorg is een samenwerkingsverband van zorgaanbieders in een bepaalde regio.  Een netwerk heeft als doel de zorg voor mensen in de laatste levensfase zo goed mogelijk te organiseren. Door samen te werken willen zorgaanbieders de kwaliteit van zorgverlening in de regioverbeteren. De coördinator is het aanspreekpunt van het Netwerk Palliatieve Zorg.

Voor het Netwerk Palliatieve Zorg Westelijke Mijnstreek is Els Knapen coördinator. Voor meer informatie of vragen is zij te bereiken via telefoonnummer 06-306 255 88 of via e-mail.

Het Netwerk Palliatieve Zorg Westelijke Mijnstreek omvat de gemeenten Sittard-Geleen-Born, Stein, Beek en Schinnen.

In het Netwerk Palliatieve Zorg Westelijke Mijnstreek werken de volgende organisaties samen:

• Huisartsen in de vier gemeenten van de Westelijke Mijnstreek
• Orbis Medisch en Zorgconcern:
  • Orbis Medisch Centrum
  • Orbis Thuiszorg
  • Verschillende verzorgings- en verpleeghuizen
  • Hospice Daniken
• Thuishulpcentrale De Brug
• Toon Hermans Huis Sittard
• Transmuraal Palliatief Adviesteam
• Vivantes Zorggroep

In deze folder voor zorgvragers vindt u aanvullende informatie over de mogelijkheden in de palliatieve zorg.

Onderlegger voor de Palliatieve Zorg zijn de volgende uitgaven van de VIKC:

• Palliatieve Zorg, Richtlijnen voor de praktijk
• Palliatieve Zorg, Zakboekje
• KNMG-richtlijn Palliatieve Sedatie uit 2009

Verder heeft het Transmuraal Palliatief Adviesteam (TPA) in 2007 een protocol over palliatieve sedatie ontwikkeld voor artsen, verpleegkundigen en apothekers: "Palliatieve sedatie in de terminale fase". Dit protocol wordt op dit moment herzien. Voor meer informatie kunt u contact opnemen met het TPA.

In de jaarverslagen (zie rechter kolom) staat beschreven welke activiteiten voorgaande jaren zijn ontplooid. In de activiteitenplannen (zie rechter kolom) treft u aan welke activiteiten voor het lopende c.q. komende jaar op de rol staan.

Kwaliteit van zorg: MITTZ-project
Om de kwaliteit van zorg te kunnen verbeteren is het nodig zicht te hebben op het gehele proces van zorg in de keten en de knelpunten daarin. In 2006 en 2007 heeft het Netwerk samen met de Netwerken Palliatieve Terminale Zorg Heuvelland en Oostelijk Zuid-Limburg deelgenomen aan een onderzoek van de Universiteit Maastricht (Instituut voor Gezondheidsethiek) waarbij gebruik is gemaakt van het Maastricht Instrument Tevredenheid Terminale Zorg (MITTZ). Met deze vragenlijst is het mogelijk de tevredenheid van patiënten en hun naasten over de zorg in kaart te brengen en knelpunten in de geboden zorg op te sporen.

Het onderzoek is medio 2007 afgerond en de resultaten zijn middels een rapport en presentatie binnen het Netwerk kenbaar gemaakt. Helaas zijn er slechts negen vragenlijsten van patiënten en evens negen van naasten geretourneerd naar de onderzoeker. Derhalve zijn de resulaten uitermate tentatief. Redenen voor de geringe aantallen zijn onder meer tijdsgebrek tijdens de verzorging maar ook het feit dat er bij patiënten die al zeer terminaal waren bij aanvang van de zorg / opname, te weinig tijd restte om de vragenlijst voor het overlijden af te nemen.

Uit de resultaten blijkt dat zowel de patiënten als de naasten over het algemeen tevreden tot zeer tevreden zijn over de geboden zorg. Het rapportcijfer van de patiënten is gemiddeld 8,4. Het cijfer van de naasten is eveneens 8,4 inzake de zorg voor de patiënt en 8,9 inzake de zorg voor henzelf. De verbetersuggesties aangegeven door patiënten en naasten bieden aanknopingspunten voor het netwerk om de zorg in 2008 en verder te optimaliseren.

Wilt u het hele rapport downloaden? Klik dan hier.

Het Netwerk Palliatieve Zorg Westelijke Mijnstreek kent de volgende speerpunten:

• Bevorderen van samenwerking van de zorgaanbieders
• Een betere stroomlijning van het zorgaanbod 
• Verbeteren van de kwaliteit van de PZ door deskundigheidsbevordering
• Optimaliseren van de kwantiteit van de PZ
• Herkenbaarheid/bereikbaarheid van het netwerk en goede communicatie met de achterban

Palliatieve zorg is de zorg voor mensen in de laatste fase van hun leven, als geen genezing meer mogelijk is. Deze zorg wordt terminale zorg genoemd als de levensverwachting korter is dan drie maanden. Omdat genezen niet meer mogelijk, richt de zorg of behandeling zich op een zo hoog mogelijke kwaliteit van leven.

Er is aandacht voor:

• lichamelijke klachten zoals pijn of benauwdheid,
• gevoelens van angst, verdriet en verwerking van de ziekte,
• vragen rondom leven en dood,
• zorg voor de naasten,
• allerlei praktische zaken.

Het is raadzam eerst te overleggen met uw behandelend arts of huisarts om zicht te krijgen op welke en hoeveel zorg u precies nodig heeft (op de kortere en langere termijn) en hoe die het beste aangevraagd kan worden. Er is een indicatie nodig van het CIZ (Centrum Indicatiestelling Zorg). Na het afgeven van de indicatie door het CIZ kunt u contact opnemen met de zorgverlenende instanties, zoals thuiszorginstellingen, verpleeghuizen. Indien u meer informatie wenst over de mogelijkheden van palliatieve zorg binnen het netwerk, download dan hier de gratis folder voor zorgvragers. Wellicht kunt u bij het aanvragen van de indicatie hulp ontvangen van de huisarts. Er zijn ook (thuis)zorginstellingen die u hierbij willen ondersteunen.

Veel mensen willen graag thuis in hun eigen omgeving sterven. De behoefte aan hulp en ondersteuning kan toenemen. Dan kunt u een beroep doen op verschillende hulp-/zorgverleners en organisaties: huisarts, thuiszorg, fysiotherapeut, psychosociale zorg, maatschappelijk werk, vrijwilligers palliatieve terminale zorg, steunpunt mantelzorg, vrijwillige thuishulp, buddyzorg, apotheek, enz.

Als de zorg thuis te zwaar wordt of te veel problemen geeft, kan opvang, verpleging en begeleiding in een instelling plaats vinden. Er zijn verschillende soorten voorzieningen, zoals bijna-thuis-huizen, hospices en units in verzorgingshuizen, verpleeghuizen en ziekenhuizen. 

Vilans heeft een keuzewijzer voor patiënt en naaste gemaakt: 'Kiezen voor zorg in de laatste fase'. Hierin kunt u zoeken naar de meest voorkomende personen en instanties.

• Vilans - hulp- en dienstverleners 

In de database Zorg kiezen vindt u actuele informatie over de zorgmogelijkheden in de regio... (in het netwerk palliatieve zorg ...).

Vilans heeft een keuzewijzer voor patiënt en naaste gemaakt met de titel ‘Kiezen voor zorg in de laatste fase’. Hierin vindt u informatie over:

• Problemen op het gebied van lichaam en geest.
• Problemen in het dagelijks leven.
• Veranderingen in relaties en contacten.
• Vragen rondom leven en dood.

Zie: Vilans - Probleem- en zorggebieden.

Palliatieve terminale zorg kan in verschillende situaties plaatsvinden. Iedere situatie kent een eigen financierings- en vergoedingensysteem. Vilans heeft een keuzewijzer voor patiënt en naaste gemaakt met de titel 'Kiezen voor zorg in de laatste levensfase'. Hierin wordt aandacht besteed aan de wijze van financiering van palliatieve zorg.

• Vilans - Financiering en vergoedingen

Voor het aanvragen van zorg die vergoed wordt vanuit de AWBZ heeft u een indicatie nodig van het CIZ (Centrum Indicatiestelling Zorg, voorheen het RIO). Het gaat om indicaties voor verzorging, verpleging, behandeling, begeleiding en verblijf. Een medewerker van het CIZ neemt contact met u op en stelt vast voor welke zorg u in aanmerking komt en hoeveel en hoelang u deze zorg kunt ontvangen.

U kunt als patiënt of familie zelf contact opnemen met het CIZ. U kunt hierover ook altijd overleggen met uw huisarts. Als u in het ziekenhuis ligt zal een medewerker van het ziekenhuis met u bespreken welke zorg u nodig heeft en de indicatie regelen: CIZ (Centrum Indicatiestelling Zorg).

De meeste mensen brengen hun laatste levensfase thuis door. Zij kunnen daarbij ondersteund worden door:

• partner, familie en/of vrienden
• hulpverleners uit de eerste lijn, zoals de huisarts, wijkverpleegkundige, fysiotherapeut, psycholoog, huishoudelijke hulp, etc.
• vrijwilligers.

Organisaties die zich bezig houden met vrijwillige zorg zijn bijvoorbeeld: kerken, vrijwilligers palliatieve terminale zorg en Humanitas.

Andere dienstverlenende organisaties die ingezet kunnen worden zijn bijvoorbeeld: tafeltje-dekje, of cateringbedrijf, boodschappenservice en kapper aan huis.

Als het mogelijk is, bepaalt de patiënt waar hij palliatieve zorg krijgt. De meeste mensen willen thuis zorg ontvangen en thuis sterven. Alternatieven zijn een bijna-thuis-huis, hospice, of een unit in een verzorgingshuis, verpleeghuis of ziekenhuis. 

Vilans heeft een keuzewijzer voor patiënt en naaste gemaakt met de titel 'Kiezen voor zorg in de laatste fase'. 

• Vilans - Waar vindt palliatieve zorg plaats? 

In de database Zorg kiezen vindt u actuele informatie over de zorgmogelijkheden in de regio... (in het netwerk palliatieve zorg ...).

Een steunpunt mantelzorg geeft informatie en biedt daarnaast praktische en emotionele steun. Bij het steunpunt kunt u terecht voor:

• Informatie over:de praktische gevolgen van de ziekte voor patiënt en naasten
• Advies over tiltechnieken of hulpmiddelen zoals tilliften, rollakens en alarmeringssystemen
• Informatie over hulp van vrijwilligers
• Financiële aspecten
• Lotgenotengroepen of gespreksgroepen.

In de database Zorg kiezen vindt u adressen van steunpunten mantelzorg in de regio... (in het netwerk palliatieve zorg Centrum).

Een consultatieteam of transmuraal palliatief adviesteam bestaat uit artsen en verpleegkundigen die zich gespecialiseerd hebben in palliatieve zorg. Aan een team zijn bovendien diverse andere specialisten verbonden. Het consultatieteam adviseert zorgverleners op hun verzoek over palliatieve zorg. Voor meer informatie over het TPA dat binnen de grenzen van het Netwerk Palliatieve Zorg Westelijke Mijnstreek zorgaanbieders adviseert klik hier.