X
Denk nu al na over uw levenseinde
Als iemand ziek is en niet meer beter wordt, komt er veel op een patiënt en zijn naasten af. Hoe wil je de laatste levensfase doorbrengen? Welke opties zijn er om dat zo aangenaam en comfortabel mogelijk te doen? Hoe zorgt je ervoor dat hulp- en zorgverleners weten wat de wensen zijn? En wat mag je van welke zorgverleners verwachten? Om helder en toegankelijk antwoord te geven op deze en andere vragen, heeft de Patiëntenfederatie Nederland in samenwerking met Palliatieve Zorg Nederland (PZNL) en KNMG een e-book over palliatieve zorg gelanceerd.
 
De tekst van het e-book is gebaseerd op het Kwaliteitskader palliatieve zorg Nederland. In dit kwaliteitskader staan afspraken die (vertegenwoordigers van) patiënten, naasten, ouderen, zorgverleners en zorgverzekeraars hebben gemaakt over goede palliatieve zorg. Het e-book sluit aan op de publiekscampagne van VWS: ‘Ik heb te horen gekregen dat ik doodga. Maar tot die tijd leef ik'
Ondersteuning bij gesprekken tussen patiënt en arts over het levenseinde

Praten met de dokter over de laatste fase van het leven gebeurt vaak te laat. Met als gevolg teleurstellingen, onbegrip en het gevoel bij patiënten en hun familie dat het te laat is voor wezenlijke besluiten. ‘Maak wederzijdse wensen, verwachtingen en mogelijkheden bespreekbaar voordat het te laat is'. Dat is het credo van acht samenwerkende organisaties voor patiënten, ouderen en artsen. De samenwerkende organisaties zijn: artsenfederatie KNMG, de patiëntenorganisaties NFK, NPCF, NPV en NVVE en de seniorenbelangenbehartigers ANBO, Unie KBO en PCOB.

Om patiënten op weg te helpen hebben ze gezamenlijk de publieksbrochure  'Spreek op tijd over uw levenseinde' uitgebracht. De brochure biedt voorbeeldvragen om patiënten te helpen tijdig in gesprek te gaan met hun dokter. Verder bevat de brochure informatie over wilsverklaringen, zorgmogelijkheden aan het einde van het leven (palliatieve zorg) en euthanasie.

Samen beslissen over het levenseinde

Daarnaast heeft de Nederlandse Patiënten en Consumenten Federatie (NPCF), in samenwerking met de Nederlandse Vereniging voor Vrijwillig Levenseinde (NVVE) een kaart ontwikkeld: Samen beslissen: tips voor uw zorg bij uw levenseinde.

Wensen rond het levenseinde

Mensen weten vaak heel goed wat ze willen na hun overlijden. De uitvaart, de erfenis; ze praten erover en leggen hun wensen vast. Maar hoe zit het met de laatste fase van het leven zelf? Wat vinden jij en je naasten daarin belangrijk? Praat erover en schrijf het op. Lees het artikel in Pal voor u

Animatie: Niets is vanzelfsprekend wat betreft zorg aan het levenseinde.

Eva Bolt promoveerde op 2 november 2017 aan de VU Amsterdam, faculteit geneeskunde. Van haar proefschrift Passende zorg in de laatste levensfase en levensbeëindiging op verzoek maakte zij een animatie. In 10 minuten presenteert zij haar onderzoek, de conclusies en de aanbevelingen.

Nadenken en met anderen spreken over als je niet meer beter kunt worden, is niet makkelijk.

Over het levenseinde praten kan nog moeilijker zijn. Hoe kun jij als zorgprofessional ondersteuning bieden? Ga aan de slag met de video’s of download de brochure...
Bekijk 4 filmpjes van het project 'Samen bouwen aan vertrouwen' 
Download de brochure 

Brochure kostbare informatie over het einde van het leven

 De KBO heeft een informatieve brochure samengesteld. U kunt deze hier lezen of downloaden.