Casus over mondklachten

Een bijdrage van het Consultteam Vallei en Veluwe

Terminale 54-jarige man met uitgebreid gemetastaseerd darmcarcinoom ervaart veel last van een droge en pijnlijke mond. Dhr. eet en drinkt niet meer en ligt veelal op bed. Dhr. heeft een betrokken echtgenote die goed voor hem zorgt. Thuiszorg komt 3x per dag. Dhr. maakt een rustige indruk, is niet bang om te sterven.

Medicatie

  • Fentanyl 100 mcg
  •  Zo nodig instanyl spray
  • Laxantia
De verpleging probeert dagelijks de mond schoon te maken en gebruikt lemon swabs hiervoor. De aangeboden mondgel ervaart dhr. als niet prettig.

Werkhypothese
54-jarige terminale man, bekend met uitgebreid gemetastaseerd proces heeft erg droge en pijnlijke mond, mogelijk t.g.v.:
  • opiaten
  • niet eten en drinken
  • dehydratie
  • ademen met open mond
  • niet adequate mondverzorging
  • mondlaesies
Advies 
  • 4-10 maal daags mondzorg.
  • Kleine slokjes water drinken (indien mogelijk).
  • Zelfgemaakte ijsjes aanbieden in de smaak die dhr. lekker vindt. Zorg dat in welke setting je ook werkzaam bent er ijshoudertjes aanwezig zijn.

De ervaringen omtrent bovenstaande zijn erg positief. Ook voor deze interventie geldt indien mogelijk.

  • Mondspoeling of mondspray met water of een zoutoplossing. Deze zijn in verschillende varianten en merken te verkrijgen.
  • Zuigen op ijssnippers of ijsblokjes.
  • We raden het gebruik van lemon swabs sterk af (omdat de glycerine kan leiden tot uitdroging van het mondslijmvlies)!
  • (Suikervrije) snoepjes of kauwgum indien mogelijk (stimuleert speekselproductie).
  • Ananasblokjes (bevat slijmoplossende enzymen) en/ verse ananas/ ananas of mangosap.
  • Systemische pijnstilling (paracetamol toevoegen of opiaten verhogen).
  • SDD-mondpasta. Vooral bij een pijnlijke mond kan dit goede resultaten geven. (SDD-mondpasta bevat per gr: 20 mg amfotericine B, Pepermuntolie, 20 mg colistinesulfaat, 20 mg tobramycine, saccharoidenatrium, paraffine, vaseline, MHPC 4000).

Droge mond gaat in de terminale fase vrijwel nooit gepaard met dorst. Mondverzorging is van groot belang. In de folder ‘De stervensfase’ van het IKNL staat dit deel voor cliënt en naasten duidelijk beschreven. Meer informatie in de palliatieve richtlijn.

Casus over mondklachten